woensdag 27 augustus 2014

Het belang van vaderen

Als jaren ’70 kind van gescheiden ouders, ben ik altijd opgevoed met het idee dat vrouwen heel goed in hun eentje kinderen kunnen opvoeden. Sterker nog: als ik mijn moeder en mijn tantes moest geloven, waren vrouwen eigenlijk veel beter in het opvoeden van kinderen. Een man was eigenlijk alleen maar ballast. Mijn jeugd bevestigde dit gegeven ook: de twee vaders (biologisch en stief) die ik had, waren nou niet bepaald geweldig (ik houd het netjes). Ik heb dan ook heel lang gedacht dat ik ooit BOM moeder zou worden.

Maar…..in de loop van mijn leven kwam ik er achter dat het toch allemaal wat anders zat. Ik zal je hier niet vermoeien met mijn eigen ervaringen. Samenvattend kan ik zeggen dat mijn reis naar volwassenheid en moederschap mij leerde dat een vader onmisbaar is voor een evenwichtige opvoeding. Natuurlijk hebben we het over een “gezonde” vader-kind relatie. Wanneer er sprake is van misbruik, verslavingsproblematiek of dat soort zaken is het natuurlijk een ander verhaal. Maar dat geldt uiteraard ook voor moeders. Vandaag praat ik over “normale” vaders en moeders, en hoe belangrijk het is voor een opgroeiend kind om die beiden mee te mogen maken.

Volgens onderzoek is de rol van de vader in de opvoeding essentieel. Een vader brengt elementen in die het kind weer heel andere kanten van zichzelf laat ontwikkelen en ontdekken. Moeders schijnen vooral gericht te zijn op zorgen, warmte, stabiliteit en veiligheid. Vaders laten hun kinderen spannende avonturen beleven, dingen ontdekken en moedigen ze aan om risico’s te nemen en de wereld te ontdekken.

Vooral de laatste decennia is onze samenleving steeds meer gefeminiseerd (vervrouwelijkt): je ziet het overal in terug: risico’s worden zo veel mogelijk afgeschermd, over allerlei zaken moet eindeloos worden gedebatteerd voor er tot actie wordt overgegaan…. We proberen onze kinderen zo veel mogelijk te beschermen tegen pijn, teleurstelling, afwijzing…. “Pas op hoor!” “Nee, klim maar niet in die boom, je zou er uit kunnen vallen”…. Om nog maar te zwijgen over het enorme aantal veiligheids-maatregelen die getroffen moeten worden in de kinderopvang en op scholen.
Volgens veel vooraanstaande pedagogen zijn we hierin veel te ver doorgeschoten: we vertroebelen hierdoor de ervaringen van onze kinderen. We ontnemen ze belangrijke ervaringen die nodig zijn om zich gezond te ontwikkelen. Vooral jongens zijn hiervan het slachtoffer: hun van nature aanwezige behoefte aan ontdekken en actie wordt onderdrukt, en wordt aanzien als “druk” of “lastig”. Waarom zit dat kind niet gewoon stil?

Van nature is een vader meer geneigd zijn kind te stimuleren te ontdekken. Hij grijpt minder snel in, wat het kind de mogelijkheid geeft ervaringen op te doen. Wie kent het niet: de vader die zijn kind boven zijn hoofd omhoog gooit. Als moeder houd je je hart vast: “Pas op!!!” Maar wat blijkt: het kind giert het uit, vindt het fantastisch…. En ontdekt: ik ben veilig. Mijn vader is er voor mij en laat me niet vallen. Een prachtige basis om mee te krijgen. Met dit gevoel van veiligheid kun je stap voor stap de wereld durven onderzoeken en ontdekken, want onbewust weet je dat het leven soms heel spannend kan zijn, maar dat je altijd weer opgevangen wordt.

Is vaderen dan beter dan moederen? Zeker niet! Beiden zijn onmisbaar en vullen elkaar aan. Nu is het nog belangrijk dat moeders dit ook weer inzien. Onze emancipatie is nodig geweest en heeft ons veel gebracht. Maar nu is het nodig dat we ook de vaders weer respecteren in hun eigenheid. Een vader moet niet leren moederen….Een vader moet gewoon lekker vaderen!

Mama Sanna

27 augustus 2014